Liturgiczne ABC

Warto pamiętać:

1.Pragniemy przypomnieć, że w czasie sprawowania Liturgii – Mszy Świętej czynimy trzykrotny skłon głową. Ma on miejsce najpierw dwukrotnie gdy wypowiadamy imię „Jezus Chrystus” w czasie modlitwy „Chwała na wysokości Bogu” oraz w czasie modlitwy „Wierzę w Boga Wszechmogącego” na słowa: „Przyjął ciało z Maryi Dziewicy i stał się człowiekiem”. Mówi o tym wprowadzenie do Mszału Rzymskiego z roku 2002. Zachęcamy do wspólnej praktyki tych gestów liturgicznych.

2.Przed wysłuchaniem Ewangelii czynimy kciukiem trzy krzyżyki: na czole, na ustach i na sercu. Znak ten był już praktykowany w IX wieku. Są różne interpretacje jego symboliki. Jedna z nich mówi o tym, że w ten sposób wyrażamy pragnienie, aby słowa Ewangelii przyjąć rozumem – znak na czole; pragnąć, aby Słowo Boże karmiło mnie całego i bym głosił je swoim życiem – znak na ustach; oraz że chcę je zachować w swoim sercu – znak na sercu.

3.Przyklęknięcie, które wykonuje się przez zgięcie prawego kolana aż do ziemi, oznacza uwielbienie (…). W czasie Mszy świętej kapłan celebrujący przyklęka trzy razy: po podniesieniu Hostii, po podniesieniu kielicha i przed Komunią świętą. Jeśli zaś w prezbiterium jest tabernakulum z Najświętszym Sakramentem (czyli tak jak w naszym przypadku), kapłan, diakon i inni usługujący przyklękają po przyjściu do ołtarza i przed odejściem od niego, nie zaś podczas samej celebracji Mszy świętej. Oznacza to w naszych warunkach, że wszystkie osoby posługujące w tym lektorzy i kantorzy podchodząc do czytania lub śpiewu wykonują skłon głowy przed ołtarzem bez przyklękania. Jednocześnie zapraszamy do włączenia się we wspólne przeżywanie Eucharystii poprzez czytanie czytań i śpiew psalmu i aklamacji. Osoby chętne prosimy o zgłoszenie się przed Mszą w zakrystii.

4.Postawy w czasie Mszy św. według Ogólnego Wprowadzenia do Mszału: Zachowywanie przez wszystkich uczestników jednolitych postaw ciała jest znakiem jedności członków wspólnoty zgromadzonych na sprawowanie świętej liturgii. Wierni stoją od rozpoczęcia śpiewu na wejście albo od początku wejścia kapłana do ołtarza (czyli gdy nie ma śpiewu) aż do kolekty włącznie; podczas śpiewu Alleluja przed Ewangelią; w czasie głoszenia Ewangelii; podczas wyznania wiary i modlitwy powszechnej; następnie od wezwania „Módlcie się, aby moją i waszą ofiarę przyjął Bóg Ojciec Wszechmogący” przed modlitwą nad darami do końca Mszy świętej (…). Wierni siedzą podczas czytań przed Ewangelią i psalmu responsoryjnego; w czasie homilii i procesji z darami, przygotowania darów oraz – zależnie od okoliczności – kiedy zachowuje się święte milczenie po Komunii świętej. Jeśli nie stoją na przeszkodzie względy zdrowotne, ciasnota lub obecność znacznej liczby uczestników albo inne uzasadnione przyczyny, wierni klęczą podczas konsekracji (czyli przeistoczenia). Ci zaś, którzy na konsekrację nie klękają, niech wykonają głęboki ukłon, gdy kapłan po konsekracji przyklęka.

5.Odnośnie milczenia ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego zwraca uwagę, iż należy zachować w odpowiednim czasie pełne czci milczenie. Jego natura zależy od czasu, w jakim jest przewidziane w poszczególnych obrzędach. W akcie pokuty i po wezwaniu do modlitwy (Módlmy się…) wierni skupiają się w sobie; po czytaniu lub homilii krótko rozważają to, co usłyszeli; po Komunii świętej zaś wychwalają Boga w sercu i modlą się do Niego. Godne pochwały jest zachowanie milczenia w kościele, w zakrystii i w przylegających do niej pomieszczeniach już przed rozpoczęciem celebracji, aby wszyscy pobożnie i godnie przygotowali się do sprawowania świętych czynności.

6.Czytania w lekcjonarzu podzielone są na cykl niedzielny (który uwzględnia także święta i uroczystości). Jest to cykl trzyletni: rok A, B lub C. W roku A przeważają fragmenty z Ewangelii Mateusza, w roku B – z Ewangelii Marka, zaś w roku C – z Ewangelii Łukasza.Z kolei czytania w dni powszednie mają cykl dwuletni: rok I (lata nieparzyste) oraz rok II (lata parzyste).

W niedziele i uroczystości są dwa czytania. Natomiast w święta, wspomnienia oraz dni powszednie jedno czytanie. Serdecznie zapraszamy do włączania się do czytań w czasie Mszy św. prosimy zgłaszać się do zakrystii przed Mszą św.

7.Zachęta do sięgnięcia po brewiarz. Inna nazwa to Liturgia Godzin. Jest to liturgiczna modlitwa codzienna Ludu Bożego, uświęcająca czas przez sprawowanie jej w określonych porach dnia i nocy. Składa się z następujących modlitw: Godzina Czytań, Jutrznia, Modlitwa w ciągu dnia, Nieszpory, Modlitwa na zakończenie dnia. Wszystkie modlitwy są przede wszystkim recytacją Psalmów. Jest to modlitwa całego Kościoła za całą Wspólnotę Kościoła. Może być odmawiana nie tylko przez kapłanów i osoby konsekrowane, ale również przez wszystkich wiernych. Swój charakter objawia najpełniej, gdy jest celebrowana we wspólnocie – parafialnej, zakonnej, rodzinnej, apostolskiej itp.

8.Kościół wskazuje 5 podstawowych warunków, których spełnienie pomaga w owocnym przeżyciu sakramentu pokuty i pojednania. Następujące po sobie wezwania, prowadzą penitenta drogą pojednania z Bogiem i Kościołem od uświadomienia sobie własnej grzeszności aż do naprawienia i zadośćuczynienia za popełnione winy. Są nimi: 1. Rachunek sumienia. 2. Żal za grzechy 3. Postanowienie poprawy 4. Szczera spowiedź 5. Zadośćuczynienie Bogu i bliźnim.

9. Sposobem ubierania się człowiek wyraża siebie. Znaczenie wydarzeń, uroczystości podkreślamy odświętnym strojem. Tutaj kryje się też najprostsza odpowiedź na pytanie, dlaczego celebrans i służba liturgicznazakładają podczas celebracji uroczysty strój. Nowy Testament mówi o tym, że ubiór ma znaczenie symboliczne. Św. Paweł pisze, że w chrzcie „przyoblekliśmy się w Chrystusa” (Ga 3,27). W starożytności nowo ochrzczeni zakładali białą szatę na znak otrzymanego życia wiecznegoPrzypominamy o tym, aby strój, który zakładamy przychodząc do świątyni był godny. Kolor ornatu celebransa zależy od okresu liturgicznego lub święta: biały – w okresie Bożego Narodzenia oraz Zmartwychwstania oraz m.in. w święta Pańskie (np. Msza Wieczerzy Pańskiej w Wielki Czwartek); zielony – w okresie zwykłym; czerwony – w Niedzielę Męki Pańskiej, Wielki Piątek, Uroczystość Zesłania Ducha Św., święta Apostołów i Męczenników; fioletowy – w okresie adwentu i wielkiego postu oraz w mszach za zmarłych; niebieski – w święta maryjne; złoty i srebrny – używane w celebracjach szczególnie uroczystych dla podkreślenia rangi najważniejszych świąt i uroczystości;

10.Sprawowanie Mszy świętej ma ze swej natury charakter „wspólnotowy”. Dlatego duże znaczenie posiadają dialogi między kapłanem i zgromadzonymi wiernymi oraz aklamacje:  one nie tylko zewnętrznymi znakami wspólnej celebracji, lecz także przyczyniają się do pogłębienia komunii między kapłanem i ludem. Aklamacje oraz odpowiedzi wiernych na pozdrowienia i modlitwy kapłana stanowią ten stopień czynnego uczestnictwa, jakiego należy wymagać od zgromadzonych wiernych w każdej formie sprawowania Mszy świętej, aby jasno wyrażało się i pogłębiało działanie całej wspólnoty. Zachęcamy do czynnego i żywego uczestnictwa w Eucharystii wyrażającego się m.in. przez aktywne odpowiadanie na wezwania kapłana.